Zmień wersję językową na PL
Zmień wersję językową na DE
Zmień wersję językową na EN

Biuro Rzeczy Znalezionych MPK
Infolinia ZTM
Centrala Nadzoru Ruchu MPK

Wyszukiwarka

Sieci społecznościowe

Newsletter

Unia Europejska
Biuletyn Informacji Publicznej
UITP Member
Strona Główna / O MPK / Historia
Historia


Początki komunikacji miejskiej w Poznaniu sięgają połowy XIX wieku. Od roku 1891 konne omnibusy przewoziły pasażerów z dworca kolejowego do miasta a w okresie letnim także do miejscowości wypoczynkowych na obrzeżach Poznania.. Pierwsza regularna linia tramwaju konnego zaczęła funkcjonować 31 lipca 1880 r. na trasie Dworzec Kolejowy - Stary Rynek. Bardzo szybko przedłużono ją do Chwaliszewa i Ostrowa Tumskiego.

 
"Ważna dla poznaniaków inwestycja zakończona"

petla-lechaZaśnieżone pola między ulicą Zamenhofa i Osiedlem Lecha, rozcina długi rząd słupów trakcyjnych budowanej nowej trasy tramwajowej. To już ostatnie dni wytężonej pracy budowniczych. Główny ciężar prac dźwigają w tej chwili pracownicy naszego Działu Głównego Energetyka. Trwają końcowe roboty kablowe oraz przy podwieszaniu sieci jezdnej.
 
ksiezniczka-02-m30 lat temu na Winiary jeździł nocny tramwaj, a w bruku ul. Wołyńskiej i Winiarskiej znajdował się pojedynczy tor, na którym ruch prowadzony był w obu kierunkach. Trasa Winiarska powstała jako "zastępcze" połączenie Piątkowa z centrum miasta, które stworzono, kiedy okazało się, że nie dojdzie do uruchomienia PST. 8 lutego 2010 r. minęło 30 lat od czasu przekazania tego odcinka do eksploatacji, dlatego w rocznicę MPK Poznań Sp. z o.o. i KMPS zaprosiły pasażerów w podróż historyczną trasą.
 
tramwaj-elektryczny-m6 marca 1898 roku w Poznaniu uruchomiono tramwaj elektryczny. Wcześniej po mieście kursowały tramwaje konne i istniały tylko dwie linie: z dworca kolejowego na Ostrów Tumski oraz od Bramy Wildeckiej (koniec ulicy Półwiejskiej) do jeszcze podmiejskiej wówczas gminy Jeżyce (przez ul. Wrocławską, Stary Rynek i Paderewskiego), które zamiast numerami, oznaczane były… kolorami.
 
po-wojnie-wagon-z-berlina-doczepa-carl-weyer-mW czasie II wojny światowej i walk o Poznań, ucierpiała nie tylko infrastruktura Poznańskiej Kolei Elektrycznej, ale też obiekty i konstrukcje w mieście. Most Teatralny służył jedynie pieszym, ponieważ wysadzony przez Niemców, odkształcił się i zwiesił nad wąwozem kolejowym. Most Uniwersytecki został zburzony. Jedynie Most Dworcowy trzymał się wytrwale – pociski uszkodziły tylko jego podpory. Z podkładów kolejowych zbudowano nowe filary i wzmocniono dotychczasowe. W dzień wyzwolenia, 8 maja 1945 właśnie tędy ruszyła nowa linia – 7.
 
czerwiec-56-zdjecia-archiwalne-03-mW kłębach kurzu znikają kolejne budynki zajezdni, która w 1956 roku była cichym świadkiem poznańskich wydarzeń czerwcowych. Pracownicy MPK już 26 czerwca chcieli rozpocząć strajk w proteście przeciwko nieustannie pogarszającym się warunkom bytowym. Wjazd na Gajową zastawili wtedy tramwajami obleczonymi w transparenty. Ze względu na zdecydowaną reakcję kierownictwa firmy, zrezygnowali z dalszych działań. Nie sposób było jednak bezczynnie czekać, kiedy dwa dni później na ulicę wyszli pracownicy fabryki H. Cegielskiego…
 
dom-tramwajarza-karta-z-albumuKtóry z mieszkańców Jeżyc nie kojarzy okolicy ul. Słowackiego, Reja i Sienkiewicza z muzyką? Przez ponad pół wieku popołudniami próby odbywała tu Orkiestra Miasta Poznania przy MPK Poznań Sp. z o.o. Niektórzy Poznaniacy kojarzą to miejsce z kinem Amarant. Nie wszyscy jednak wiedzą, że wcześniej była tu także Szkoła Robót Ręcznych oraz biblioteka.

Dom Tramwajarza istnieje przy ul. Słowackiego niemal 90 lat. Został zbudowany jako jeden z budynków mieszkalnych dla pracowników Poznańskiej Kolei Elektrycznej. Nie został jednak zwyczajną kamienicą – był miejscem spotkań rodzin tramwajarzy.
 
20-rocznica-wycofania-enowKiedy w Poznaniu pojawiły się tramwaje typu N, były tak nowoczesne, że zaszła konieczność zmodernizowania całej infrastruktury sieciowej i pozostałych wagonów eksploatowanych już przez przedsiębiorstwo.
Bardziej od czerwonego, preferowały tradycyjną zieleń, ale z chęcią poddawały się ulepszeniom, dzięki czemu Poznań wyprzedził Kraków w kwestii modernizacji tego typu wozu.
eNki woziły Poznaniaków przez ponad 4 dekady, a w końcu – dokładnie w grudniu 1992 roku – zakończyły swą służbę w ruchu liniowym. Zapraszamy w historyczną podróż sentymentalną!
 
ikarusy-na-kaczejChoć największa partia Ikarusów zasiliła tabor WPK Poznań pod koniec 1981 roku, tak naprawdę nie był to pierwszy model pojazdu tej firmy, eksploatowany w naszym przedsiębiorstwie. W 1957 i 1958 roku na liniach miejskich kursowało już bowiem 10 wozów typu Ikarus 60.
 
most-sw-rocha-otwarcie-mostu-i-trasy-tramwajowej-mTrasa tramwajowa przez most Św. Rocha była jedną z ważniejszych inwestycji, związanych z komunikacją tramwajową, od czasu budowy trasy PST. Jej pomysł powstał zresztą w czasach, kiedy zaczynano prace projektowe Poznańskiego Szybkiego Tramwaju, czyli już w latach 70-tych ubiegłego wieku. Aby stworzyć nową trasę, trzeba było zbudować solidną przeprawę przez rzekę. Konstrukcja musiała bowiem utrzymać ciężar bimb, a istniejący w tym miejscu most już się do tego nie nadawał. Po ponad półwiecznej służbie między ulicami Mostową/Grobla a Kórnicką, dotychczasowy „święty Roch” musiał więc usunąć się w cień.

 
trasa-hetmanska-budowa-nowego-wiaduktu-mTrasę Hetmańską, łączącą ul. Głogowską z ul. 28 Czerwca ’56 (dawniej: Dzierżyńskiego) i dalej biegnącą w kierunku ronda Starołęka, otwarto na początku 1973 roku. Ułatwiła ona tym samym szybki przejazd od Grunwaldu, przez ul. Reymonta na Wildę i Dębiec. Wsparta na dwóch wiaduktach i moście, służyła do 2006 roku, kiedy to jedną z przepraw – nad ul. Dolna Wilda – trzeba było gruntownie przebudować. Tramwaje zniknęły z ul. Hetmańskiej (na odcinku między ul. 28 czerwca ’56 a rondem Starołęka) na prawie rok. 17 października 2007 nowy wiadukt został ponownie całkowicie oddany dla kierowców. Zobacz zdjęcia.
 
torowiska-zielona-01-mPo zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęło się mozolne odbudowywanie zniszczonych tras, a także tworzenie nowych połączeń. Aby bimby mogły omijać Stary Rynek 31 maja 1947 roku powstało torowisko w ciągu ul. Zielonej. Ruszyły tamtędy dwie linie:
5, łącząca Górczyn z Garbarami/Rzeźnia oraz 8, która z Ogrodu Botanicznego docierała w to samo miejsce co 5.
 
torowiska-sczanieckiej-mapa-1928-mW 1929 roku, z okazji 10-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości, zorganizowano Powszechną Wystawę Krajową. Prezentowała ona dorobek gospodarczy, kulturalny, naukowy i polityczny kraju, który na mapie Europy widniał krótko, bo zaledwie dekadę, po okresie niemal 150 lat politycznego niebytu. Była to jedyna do dziś (!) tak potężna wystawa – zajęła 65 hektarów, czyli trzy razy więcej powierzchni niż współczesne Międzynarodowe Targi Poznańskie, a przez 138 dni wystawę odwiedziło 4,5 miliona osób z całego świata.
Aby przygotować się do tak rozległego logistycznie przedsięwzięcia, budowano nie tylko dodatkowe obiekty, ale i trasy tramwajowe.
 
petla-na-golecinie-jerzy-rembikowskiNa początku XX wieku Sołacz był ekskluzywną dzielnicą willową dla bogatszych urzędników. W jej centrum znajdował się duży park, wzdłuż którego wytyczono projekt nowej trasy tramwajowej ulicami Rheinbabena (Małopolska), al. Bismarcka (al. Wielkopolska) i dalej Ceglaną (Pułaskiego), przez Buddego do Mostu Teatralnego. Prace ruszyły w 1912 roku. Odcinek wzdłuż al. Rheinbabena do pl. Huggenberga (pl. Spiski) był pierwszym wydzielonym torowiskiem, wyznaczonym poza jezdnią. W październiku 1913 r. nowym szlakiem ruszyła linia 9: RYNEK WILDECKI – Bittera – Colomba – Most Dworcowy – Głogowska – Buddego – MOST TEATRALNY, przedłużona do Sołacza. Po I wojnie światowej przystąpiono do przedłużenia linii przez Małopolską, Wołyńską, Sołacką (Wojska Polskiego) i Golęcińską (Wojska Polskiego) do koszar na Golęcinie.
 
torowiska-tory-odstawcze-krzywoustegoW drugiej połowie 1952 roku otwarto trasę tramwajową przez most Marchlewskiego (Królowej Jadwigi) na rondo Rataje. Przystanek końcowy zlokalizowany był na środku ronda, a jadąc dalej ul. Krzywoustego w kierunku ul. Pleszewskiej, znajdowały się tory odstawcze dla wagonów. Na początku lat 60-tych w godzinach szczytu doczepiano do składów dodatkowe wagony. W pozostałych godzinach odstawiano je m.in. na Rataje lub do zajezdni.
 
Zapraszamy do obejrzenia filmu ze zbiorów Repozytorium Cyfrowego Filmoteki Narodowej:

repozytorium-cyfrowe-poznan
 

Najważniejsze wydarzenia z dziejów Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Poznaniu i komunikacji zbiorowej w mieście

Lata 1865-1899

Rok 1865
  • 2 maj - na ulicach Poznania pojawia się pierwszy środek miejskiej komunikacji zbiorowej - kupiec Kletschoff uruchamia połączenie omnibusami konnymi między dworcem kolejowym a mostem Chwaliszewskim
  • Rok 1871
  • prowadzenie komunikacji omnibusowej do dworców kolejowych przejmują bracia Starkowscy
  • Rok 1880
  • 30 styczeń - przedsiębiorcy budowy kolei Otto Reymer i Otto Masch tworzą w Berlinie spółkę Reymer & Masch, której jednym z celów była w tymże roku budowa kolei konnej w Poznaniu
  • 31 lipiec - uruchomienie pierwszej linii tramwajów konnych między dworcem kolejowym a Starym Rynkiem
  • 25 sierpień - powstanie spółki akcyjnej Posener Pferde-Eisenbahn-Gesellschaft (Towarzystwo Poznańskiej Kolei Konnej), która przejmuje wszystkie prawa do budowy i eksploatacji kolei konnej w Poznaniu posiadane przez firmę Reymer & Masch
  • budowa pierwszej zajezdni tramwajowej przy ulicy Gajowej
  • Rok 1882
  • rozpoczęcie działalności spedytorskiej przez Poznańskie Towarzystwo Kolei Konnej
  • Rok 1886
  • przedsiębiorstwo otrzymało na 5 lat koncesję na wywózfekalii i nieczystości
  • Rok 1891
  • 1 październik - uruchomienie przez Towarzystwo Poznańskiej Kolei Konnej linii omnibusowej do Jeżyc
  • Rok 1895
  • likwidacja działalności spedytorskiej
  • Rok 1896
  • zmiana nazwy spółki Posener Pferde-Eisenbahn-Gesellschaft na Posener Strassenbahn (Poznańska Kolej Elektryczna)
  • zastąpienie komunikacji omnibusowej do Jeżyc tramwajem konnym
  • Rok 1898
  • przekazanie do eksploatacji elektrowni tramwajowej
  • 6 marzec - otwarcie publicznego ruchu tramwajów elektrycznych i likwidacja tramwajów konnych
  • Rok 1899
  • rozpoczęcie sprzedaży energii elektrycznej na potrzeby odbiorców w mieście
  • Lata 1900-1999

    Rok 1907
  • budowa pierwszej hali zajezdni tramwajowej przy ulicy Głogowskiej
  • Rok 1914
  • przejęcie elektrowni tramwajowej przez miasto
  • Rok 1917
  • uruchomienie przewozów towarów i poczty tramwajami
  • Rok 1921
  • spolszczenie nazwy spółki Posener Strassenbahn - oficjalna nazwa Poznańska Kolej Elektryczna S.A.
  • Rok 1924
  • likwidacja przewozu poczty i towarów tramwajami
  • Rok 1925
  • 1 listopad - uruchomienie przez PKE komunikacji autobusowej w mieście
  • Rok 1927
  • PKE kończy przy ul. Słowackiego 19/21 budowę Domu Amarantowego, zwanego później Domem Tramwajarza
  • Rok 1929
  • zbudowanie zajezdni autobusowej przy ulicy Zwierzynieckiej
  • wykonanie w warsztatach na Gajowej wagonów doczepnych z obniżoną podłogą w wejściu
  • zorganizowanie przez PKE na Powszechnej Wystawie Krajowej komunikacji pasażerskiej elektrowózkami (wózkami akumulatorowymi)
  • Rok 1930
  • 12 luty - uruchomienie pierwszej linii trolejbusowej ze Śródki do Głównej
  • Rok 1934
  • uruchomienie przez PKE międzymiastowej linii autobusowej Poznań-Mosina - połączenie istniało 2 lata
  • Rok 1939
  • nadanie PKE okupacyjnej nazwy Posener Strassenbahn A.G.
  • Rok 1943
  • uruchomienie przez Posener Strassenbahn regularnej linii żeglugi pasażerskiej na Warcie z ul. Woźnej do Starołęki
  • Rok 1945
  • zatopienie statków i likwidacja żeglugi pasażerskiej na Warcie
  • duże zniszczenia urządzeń komunikacyjnych na skutek działań wojennych
  • przywrócenie spółce prowadzącej miejską komunikację zbiorową w mieście nazwy Poznańska Kolej Elektryczna S.A. i następnie zmiana jej nazwy na Miejska Poznańska Kolej Elektryczna S.A.
  • powstanie zajezdni trolejbusowej przy ulicy Świętojańskiej
  • Rok 1946
  • Miejska Poznańska Kolej Elektryczna staje się przedsiębiorstwem miejskim (likwidacja spółki akcyjnej)
  • Rok 1948
  • przekazanie do eksploatacji zajezdni tramwajowej przy ulicy Madalińskiego
  • Rok 1951
  • zmiana nazwy MPKE na Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne
  • Rok 1956
  • rozpoczęcie przez MPK eksploatacji taksówek
  • Rok 1959
  • uruchomienie pierwszej podmiejskiej linii autobusowej do Puszczykowa
  • Rok 1960
  • rozpoczęcie stopniowej likwidacji obsługi konduktorskiej w autobusach, tramwajach i trolejbusachj
  • Rok 1962
  • utworzenie Miejskiego Przedsiębiorstwa Taksówkowego, któremu MPK przekazało wszystkie taksówki
  • Rok 1966
  • MPK otrzymało pierwsze autobusy przegubowe
  • Rok 1968
  • oddanie do użytku zajezdni autobusowej przy ulicy Warszawskiej
  • Rok 1969
  • zorganizowanie placu postojowego autobusów przy ulicy Polskiej
  • przeznaczenie byłej zajezdni autobusowej przy ulicy Zwierzynieckiej na zaplecze remontowe przedsiębiorstwa
  • do Poznania trafia pierwszy wagon przegubowy
  • Rok 1970
  • 29 marzec - likwidacja ostatniej linii trolejbusowej Ogrody - Smochowice
  • Rok 1972
  • 21 lipiec - przekazanie do eksploatacji kolejki dziecięcej na Malcie, której eksploatację powierzono MPK
  • Rok 1974
  • likwidacja zajezdni przy ulicy Świętojańskiej
  • Rok 1976
  • włączenie do MPK komunikacji miejskiej w Gnieźnie oraz Kórniku i utworzenie Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego
  • Rok 1980
  • oddanie do użytku zajezdni tramwajowej i autobusowej przy ulicy Fortecznej
  • Rok 1981
  • wprowadzenie autobusów do zajezdni przy ulicy Kaczej na Kopaninie
  • Rok 1982
  • usamodzielnienie się Zakładu Komunikacji Autobusowej w Gnieźnie i przywrócenie WPK nazwy Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne
  • Rok 1985
  • przy ul. Budziszyńskiej powstały tory odstawcze dla wagonów tramwajowych
  • Rok 1987
  • przejęcie przez MPK obiektów w Biskupicach na warsztaty naprawcze autobusów i zespołów
  • Rok 1990
  • MPK przejmuje obiekty bazy transportu gospodarczego przy al. Niepodległości
  • Rok 1991
  • przekazanie podpoznańskim gminom podmiejskich linii autobusowych
  • z MPK zostaje wyłączony Oddział w Kórniku
  • przekształcenie Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w zakład budżetowy
  • Rok 1992
  • likwidacja zajezdni autobusowej przy ulicy Polskiej
  • oddanie do użytku zajezdni autobusowej przy ulicy Darzyborskiej i likwidacja zajezdni autobusowej przy ulicy Fortecznej
  • Rok 1994
  • wprowadzenie taryfy czasowej
  • Rok 1995
  • zakup przez MPK pierwszego autobusu niskopodłogowego
  • uruchomienie na liniach pierwszego wagonu tramwajowego z częściowo obniżoną podłogą
  • Rok 1997
  • oddanie do eksploatacji pierwszej bezkolizyjnej trasy tramwajowej - Poznańskiego Szybkiego Tramwaju
  • Rok 1998
  • likwidacja zajezdni autobusowej przy ulicy Darzyborskiej
  • uruchomienie systemu nadzoru nad pojazdami w czasie rzeczywistym
  • odłączenie od MPK Zakładu Napraw Autobusów w Biskupicach
  • Lata 2000-teraz

    Rok 2000
  • Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne zostaje przekształcone w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością
  • Rok 2002
  • Dom Tramwajarza przy ul. Słowackiego 19/21 przejmuje fundacja POMOST
  • pierwszy autobus z systemem monitoringu wnętrza wozu
  • wprowadzenie biletów kupowanych za pomocą telefonu komórkowego (SMS)
  • Rok 2003
  • wprowadzenie biletów okresowych w formie kart elektronicznych typu KOMKARTA
  • na liniach pojawiły się wagony ze 100% niską podłogą
  • Rok 2005
  • pierwszy tramwaj z monitoringiem
  • pierwsze zielone torowisko z systemem nawadniania (Małe Garbary)
  • z Zakładu Napraw Autobusów w Bikupicach i Wydziału Napraw Tramwajów MPK powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Modertrans Poznań
  • Rok 2007
  • otwarcie trasy tramwajowej przez most Św. Rocha
  • Rok 2008
  • wprowadzenie elektronicznych automatów do sprzedaży biletów na przystankach
  • zakup pierwszego w Polsce autobusu hybrydowego
  • Rok 2009
  • utworzenie Zarządu Transportu Miejskiego jako organizatora komunikacji zbiorowej w Poznaniu
  • Rok 2010
  • zakończenie eksploatacji autobusów wysokopodlogowych
  • całkowita likwidacja zajezdni Gajowa
  • Rok 2012
  • przekazano do eksploatacji pierwszy w mieście tumel tramwajowy między Os. Lecha a Franowem
  • rozpoczęto odstawiać na noc tramwaje w hali postojowej nowej zajezdni Franowo
  • likwidacja torów odstawczych dla tramwajów przy ul. Budziszyńskiej
  • Rok 2013
  • MPK opuszcza bazę przy al. Niepodległości
  • otwarcie przedłużenia trasy PST do Dworca Zachodniego
  • Rok 2014
  • uroczyste otwarcie największej w Polsce zajezdni tramwajowej Franowo
  • wprowadzenie Poznańskiej Elektronicznej Karty Aglomeracyjnej jako nośnika biletów okresowych i elektronicznej portmonetki przy płaceniu za przejazdy jednorazowe
  • MPK opuszcza zajezdnię tramwajową przy ul. Madalińskiego
  • Rok 2016
  • wprowadzenie monitorów informacyjno-reklamowych w pojazdach
  • Rok 2017
  • wprowadzenie oświetlonych wiat typu "Warta"
  • uruchomienie dedykowanej aplikacji na smartfony - myMPK
  • Rok 2018
  • otwarcie pierwszego w Poznaniu parkingu Park&Ride
  • największy w historii MPK zakup taboru tramwajowego - 50 tramwajów Moderus Gamma
  • testowe uruchomienie elektronicznych rozkładów jazdy na wyznaczonych przystankach
  • podpisanie umowy na zakup autobusów elektrycznych
  • prezentacja wagonu Typu I
  • Rok 2019
  • prezentacja dwukierunkowego tramwaju typu Moderus Gamma
  • prezentacja autobusu wodorowego marki Solaris Bus & Coach
  • zakup ekologicznych pojazdów marki Iveco Daily
  • pierwsze autobusy elektryczne na poznańskich drogach
  • Rok 2020
  • podpisanie umowy na dostawę 37 autobusów elektrycznych
  •